S?ownikowe (lugha) znaczenie s?owa arabskiego pielgrzymka to zmierzanie i dotarcie do celu, natomiast w konwencji prawa islamu (istilah as z-szara): dotarcie do Mekki i miejsc pielgrzymkowych (manasik), aby wype?ni? okre?lony kult dla Allaha w oznaczonym czasie. Allah zinstytucjonalizowa? pielgrzymk? w roku dziewi?tym po emigracji Proroka Muhammada (PZN) do Medyny.

Jaka jest ocena pielgrzymki (hukm)

Pielgrzymka jest jednym z istotnych elementów islamu (rukn); obowi?zkiem znanym powszechnie jako pewnik religijny (ma/um min ad-din bi az-zarura), dlatego ten, kto neguje jej obowi?zkowo??, jest niewierny, odst?pc? od islamu. ?wiadcz? za tym s?owa Allaha: "...na ludziach ci??y obowi?zek pielgrzymki do Domu, na tych z nich, którzy s? do tego zdolni, a kto stanie si? niewiernym... Allah jest samowystarczalny i niezale?ny od stworzenia".¹

Warto?? i zalety (fazl) pielgrzymki

Jest wiele hadisów mówi?cych o warto?ci i zaletach pielgrzymki, ?e to naj wspanialszy z aktów religijnych, ?e jest ekspiacj? (kaffara) za grzechy, ?e jest d?ihadem, ?e nagroda za ni? to Raj. Oto niektóre z nich.
- Abu Hurajra (RA) powiedzia?: "Spytano Pos?a?ca Allaha (PZN): Jaki czyn jest najlepszy? Odpar?: Wiara w Allaha i Jego Pos?a?ca. Spytano: A po nim jaki? Odpar?: Wysi?ek (d?ihad) na drodze Allaha. Pytano: A po nim jaki? Odpar?: pobo?na pielgrzymka".²
- Tak?e Abu Hurajra o?wiadczy?, ?e s?ysza? Pos?a?ca Allaha (PZN) mówi?cego: "Ten, kto pielgrzymowa? nie z?orzecz?c, ani nie zbli?aj?c si? do kobiet, ani nie grzesz?c, powróci po pielgrzymce jak w dniu, w którym urodzi?a go matka".³
- Tak?e Abu Hurajra powiedzia?, ?e Pos?aniec Allaha (PZN) rzek?: "Wykonywanie dwóch umr⁴ jest ekspiacj? za grzechy⁵ pope?nione w przerwie mi?dzy nimi, a za pobo?n? pielgrzymk? nie ma innej nagrody, tylko Raj".⁶
- Aisza (RA) powiedzia?a: "Spyta?am: Pos?a?cu Allaha! S?dz?, i? d?ihad to najlepszy akt religijny, czy? nie mamy prowadzi? d?ihadu? Odpar?: Jednak najlepszym d?ihademjest pobo?na pielgrzymka".⁷

Ile razy w ?yciu nale?y odby? pielgrzymk??

Obowi?zkiem jest odbycie pielgrzymki raz w ?yciu. Kolejne pielgrzymki s? dobrowolne (tatawwu). ?wiadczy za tym hadis Abu Hurajry (RA): "Poucza? nas Pos?aniec Allaha: Ej, ludzie! W?a?nie Allah zobowi?za? was do pielgrzymowania, wi?c pielgrzymujcie. Kto? spyta?: Pos?a?cu! Czy ka?dego roku? Pos?aniec milcza?, a? to samo pytanie pad?o po raz trzeci. Rzek? wtedy: Gdybym powiedzia?, ?e tak, by?by to doroczny obowi?zek. Wtedy nie byliby?cie w stanie wykona? go co roku. Doda? jeszcze: Nie domagajcie si? niczego ode mnie, dopóki ja od was nie b?d? wymaga?. Przed wami przepadli ci, którzy za du?o wypytywali i nie zgadzali si? ze swymi Prorokami. Je?eli naka?? co?, to wykonujcie, na ile jeste?cie w stanie, a je?eli zaka?? czego?, to zaniechajcie tego".⁸

Po?piech (aur) w dope?nieniu obowi?zku pielgrzymkowego

Koniecznym jest odbycie pielgrzymki jak najszybciej. ?wiadczy za tym hadis w relacji Ibn Abbasa (RA), ?e Prorok (PZN) rzek?: "Spieszcie si? na pielgrzymk?, bo nikt z was nie wie, co go mo?e powstrzyma?".⁹

Warunki¹⁰, które wp?ywaj? na obligatoryjno?? pielgrzymki

Te warunki to:
1. Wyznawanie islamu (al-islam);
2. Dojrza?o?? p?ciowa (al-bulugh);
3. Brak ogranicze? umys?owych (al-ak/);
4. Wolno?? (al-hurrija);
5. Zdolno?? odbycia (al-istitaa), od pocz?tku do ko?ca, pielgrzymki.

Co sk?ada si? na zdolno?? odbycia pielgrzymki?

1. Zdrowe cia?o. Chory na chorob? uniemo?liwiaj?c? podró? lub osoba stara, s? zobowi?zane do wyznaczenia zast?pcy (inaba)¹¹, który by za nich odby? pielgrzymk?;
2. Bezpiecze?stwo na drogach wiod?cych do Mekki;
3. Posiadanie ?rodków finansowych na pokonanie drogi do Mekki;

4. Posiadanie ?rodka transportu (dla tego, kto zamieszkuje poza Mekk?);
5. W wypadku kobiety dochodzi: podró? pod opiek? m??a lub bliskiego krewnego (mahram).

Istotne elementy pielgrzymki (arkan)

Bez istotnych elementów pielgrzymka jest nic niewarta (la jasihh), jest ich cztery:
1. Stan ihram (sakralizacja)¹², czyli wola i intencja odbycia pielgrzymki¹³;
2. Przebywanie w Arafat cho?by przez cz??? dnia lub cz??? nocy. ?wiadczy za tym hadis relacjonowany przez Abd ar-Rahmana ibn Jamura: "Przyszed?em do Proroka w Arafat w momencie, gdy przyby?a do niego grupa ludzi z Nad?du z zapytaniem: Pos?a?cu Allaha! Jak wygl?da pielgrzymka? Odrzek?: Pielgrzymka to Arafat, kto dotar? tam przed modlitw? fad?r w nocy D?ama¹⁴, ten dope?ni? pielgrzymk?";¹⁵
3. Okr??enie Kaby zwane tawal az-zijara, a tak?e tawal al-ifaza za czym ?wiadcz? s?owa Allaha: "..j niechaj okr??aj? Wiekowy Przybytek";¹⁶
4. Chodzenie (sai) mi?dzy wzniesieniami as-Safa i al-Marwa.

Obowi?zki (wad?ibat) pielgrzymkowe

Tych obowi?zków, które koniecznie trzeba dope?ni?, jest siedem. Kto ominie cho?by jeden z nich, musi z?o?y? ofiar?.¹⁷
1. Wej?cie w stan ihram w jednym z wyznaczonych po temu miejsc. Te miejsca (mikat) okre?li? Prorok i powiedzia?: "Te miejsca s? dla tych, którzy ?yj? przy nich oraz dla tych, którzy przeje?d?aj? obok nich po drodze do Mekki...";
2. Pozostawanie w Arafat, a? po zachód s?o?ca;
3. Nocowanie (mabit) w Muzdalifie, w noc poprzedzaj?c? ofiarowanie;
4. Obrzucanie kamykami wielko?ci orzecha laskowego trzech steli (rami al­ d?imar);
5. Zgolenie lub ostrzy?enie w?osów g?owy w wypadku m??czyzny, natomiast kobieta obcina pasek w?osów o wielko?ci opuszka palca;
6. Nocowanie w Mina;
7. Wykonanie po?egnalnego okr??enia Kaby bezpo?rednio przed opuszczeniem Mekki, po wykonaniu ca?ego rytua?u pielgrzymkowego. To okr??enie nosi nazw? lawa! al-wiJa.

Co jest zalecane (mustahabb) podczas pielgrzymki?

1. Wykonanie ghusl, obci?cie paznokci, przyci?cie w?sów, wygolenie w?osów spod pach i ze wzgórka ?onowego, przed wej?ciem w stan ihram;
2. Perfumowanie si? przed stanem ihram;
3. G?o?ne wypowiadanie talbijja: labbajik allahumma labbajik, labbajika la szarika laka labbajik, inna l-hamda wa n-naamata laka wa l-mulk, la szarika lak;
4. Wspominanie Allaha i zanoszenie do Niego pró?b;
5. Wypowiedzenie, gdy ujrzy si? Przybytek-Kab?: Allahumma anta s-salam wa minka s-salam hajjina rabbuna bi-s-salam;
6. Okr??anie zwane lawa! al-kudum;
7. Przewieszenie prawej strony wierzchniej szaty (riza) pod praw? pach? (iztibaa) ;
8. Przyspieszenie kroku w pierwszych trzech okr??eniach wokó? Kaby, a w pozosta?ych normalny chód;
9. Dwa rakaty, w których czyta si? sury al-Kafirun i al-Ichlas, za Miejscem Ibrahima;
10. Uca?owanie lub dotkni?cie Czarnego Kamienia, w miar? mo?liwo?ci. Imam Malik odnotowa? w swym zbiorze hadisów co powiedzia? kalif Omar ibn al-Chattab (RA), gdy stan??, podczas wykonywania tawaf, przy czarnym kamieniu: "Jeste? tylko kamieniem, gdybym nie zobaczy? jak Pos?aniec Allaha ca?uje ciebie, nie ca?owa?bym ci? wogóle";
11. Dotkni?cie praw? d?oni? naro?nika jeme?skiego (rukn al-jamani);
12. Wspominanie Allaha i pro?by do Niego podczas okr??e?;
13. Podej?cie pod as-Safa i al-Marwa;
14. Przy as-Safa, zwrócenie si? ku Kabie, wzniesienie r?k, wspominanie Allaha i wznoszenie pro?by do Niego, wypowiadanie: la ilaha illa Allah;
15. Przeczytanie urywka z ajatu: Inna s-sala wa l-marwa min szaa?r Allah..., mówienie: abdau b?ma bada Allah b?;
16. Normalny chód mi?dzy as-Safa i al-Marwa i przyspieszenie kroku mi?dzy dwoma zielonymi liniami;
17. Bycie w stanie tahara (czysto?ci rytualnej) przy chodzeniu mi?dzy as-Safa i al-Marwa. Natomiast stan tahara przy tawafjest warunkiem poprawno?ci tawaf;
18. Wspominanie Allaha i pro?by do Niego, podczas chodzenia mi?dzy as­ Safa i al- Marwa;
19. Preferowanie zgolenia w?osów nad strzy?eniem. Przej?cie do stanu ?hram w dniu ósmym, dla typu tamattu, albo mieszka?ca Mekki;
21. Nocowanie w Mina w noc poprzedzaj?c? stanie w Arafat;
22. Skierowanie si? do Arafat o poranku dnia dziewi?tego;
23. Pozostawanie na obszarze Namira do zenitu;
24. Obecno?? na modlitwie za imamem w Namira i wys?uchanie kazania. ??czenie i skrócenie do dwóch rakatów zuhr i asr;
25. Przej?cie do Arafat po przej?ciu s?o?ca przez zenit;
26. Je?li mo?liwe, stanie w Arafat przy g?azach, a je?li jest to dokuczliwe, nie wolno;
27. Zwrócenie si? ku Kabie podczas pró?b w Arafat;
28. Spokój przy przej?ciu z Arafat do Muzdalifa;
29. ??czenie maghr?b i ?sza w Muzdalifie;
30. Pozostawanie na modlitwie i pro?bach przy znakach ?wi?tego Miasta, a? b?dzie jasno;
31. Zachowanie kolejno?ci czynno?ci w Dniu Ofiarowania (kamieniowanie stelli - zgolenie lub skrócenie w?osów-wykonanie okr??ania Kaby zwanego tawaf al-ifaza);
32. Zwrócenie si? na Kab? przy kamieniowaniu stelli;
33. Wznoszenie okrzyku: Allah akbar, przy rzucaniu ka?dym kamykiem;
34. Wznoszenie pró?b do Allaha przy równoczesnym zwróceniu ku Kabie, po ukamienowaniu stelli ma?ej i ?redniej. Nie czyni si? tak po ukamieniowaniu du?ej.

Zachowania, które s? zabronine podczas pielgrzymki, a dok?adniej podczas stanu ihramowego (mahzurat)

Tych zachowa? jest dziewi??, z ka?dym z nich zwi?zane s?jakie? uregulowania (hukm).
1. Likwidowanie ow?osienia przez skracanie, golenie, przecinanie lub depilacj?. Ka?dy kto dopu?ci? si? którego? z tych czynów, musi da?fidja. F?dja to post przez trzy dni, nakarmienie sze?ciu biedaków, po?ywieniem w ilo?ci dwóch mudd¹⁸ lub ofiara z owcy;
2. Obcinanie paznokci;
3. Zakrywanie g?owy (dotyczy m??czyzn);
4. Zak?adanie ubiorów szytych (dotyczy m??czyzn);
5. Kontakt z perfumami;
6. Polowanie;
7. Zawieranie na?ecze?stwa i ma??e?stwa;
8. Stosunek seksualny z ?on? (d?imaa). Konsekwencje tego czynu s? nast?puj?ce: pielgrzymka nic niewarta, obowi?zek dope?nienia niewa?nej pielgrzymki, odrobienie pielgrzymki w roku przysz?ym, z?o?enie ofiary;
9. Intymny kontakt z ?on?, bez odbycia stosunku (mubaszara).

Typy pielgrzymki

Islam zna trzy typy pielgrzymki:
l. Tamattu. To po??czenie umry z pielgrzymk? przedzielonymi przerw? mi?dzy nimi;
2. Kiran. To po??czenie pielgrzymki z umr?;
3. Ifrad. To sama pielgrzymka.

Przybywaj?cy do Mekki, a wykonuj?cy typ tamattu, okr??a Kab?, chodzi mi?dzy as-Safa i al-Marwa, strzy?e si? i odchodzi od stanu ihram, który mia? dla umry. W dniu ósmym przechodzi w stan ihram w miejscu swego pobytu. Wykonuj?cy typ kiran okr??a Kab?, chodzi mi?dzy as-Safa i al-Marwa, nie skraca, ani nie goli w?osów i trwa w ihramie po kres pielgrzymki. Wykonuj?cy typ ifrad, okr??a Kab?, co w jego wypadku jest tawaf al-kudum, i pozostaje w stanie ihram po kres pielgrzymki.

Akty pielgrzymkowe

Dzie? ósmy: Pielgrzym w ten dzie? czyni, co nast?puje:
1. Przechodzi w stan ihram w miejscu swego pobytu. Sunn?jest, aby wzi?? ghusl, poperfumowa? si?, przywdzia? ubiór ihramowy, wyrazi? w sercu wol? pielgrzymki i powiedzia?: labbajik had?d?a, labbajik allahumma labbajik, labbajik la szarika laka labbajik, inna l-hamda wa n-naamata laka wa l-mulk, la szarika lak.
2. Po tym udaje si? do doliny Mina. Modli si? tam: zuhr, asr, maghrib, isza, fad?r,skracaj?c modlitwy czterorakatowe do dwurakatowych, nie ??cz?c mi?dzy nimi. Podobne zachowanie obowi?zuje go w dzie? ?wi?teczny i dni zwane taszrik.¹⁹

Dzie? dziewi?ty:
1. Po wschodzie s?o?ca pielgrzym udaje si? do Arafat, gdzie modli si? zuhr i asr, ??cz?c obie o czasie modlitwy zuhr, skracaj?c je do dwóch rakatów. Dla obu wykonuje jeden azan, a ka?d? poprzedza ikam?.
2. Czas stania w Arafat rozpoczyna si? po przej?ciu s?o?ca przez zenit, a po pomodleniu si? skróconych i po??czonych modlitw zuhr i asr. Na obszarze ca?ego Arafat mo?na przebywa? dla Allaha, oprócz dna wyschni?tego koryta Urana, w którym postuj jest niedopuszczalny (la jasihh).
3. Pobyt w Arafat pielgrzym przeznacza na wspominanie Allaha, zanoszenie pró?b do Niego, m.in. o wybaczenie grzechów, zwracaj?c si? przy tym ku Kabie. Kiedy s?o?ce zajdzie, przemieszcza si? spokojnie do prze??czy Muzdalifa. Tam modli si? maghrib i isza ??czone, o czasie modlitwy isza, dla obu wykonuje jeden azan, a ka?d? poprzedza ikam?, skracaj?c isza do dwóch rakatów. Pielgrzym nocuje w Muzdalifie. S?abym i chorym oraz tym, którzy im towarzysz?, wolno opu?ci? Muzdalif? po up?ywie po?owy nocy lub zachodzie ksi??yca. Lepiej jednak, aby pozostali i pomodlili si? modlitw?!ad?r.

Dzie? dziesi?ty:
1. Pielgrzym wykonuje modlitw?!ad?r w Muzdalifa. Zanosi nast?pnie pro?by i wspomina Allaha, a? b?dzie jasno. Wtedy przemieszcza si? do Miny, maj?c ze sob? siedem kamyków, zebranych w Muzdalifa lub po drodze.
2. Kiedy dotrze do Mina czyni co nast?puje:
. Obrzuca ostatni? ze stelli, po?o?on? bli?ej Mekki, po kolei siedmioma kamykami, wznosz?c okrzyk: Allah akbar, przy rzucie ka?dym kamykiem;
. Sk?ada ofiar?, je?li wykonuje typ tamattu lub tiran, po wschodzie s?o?ca w Mina, Mekce lub gdziekolwiek na terenie ?wi?tego Miasta. Spo?ywa posi?ek z tej ofiary i daje cz??? ubogim;
. M??czyzna zgala g?ow? - co jest lepsze od strzy?enia - a kobieta odcina, po zebraniu r?k? w?osów, kosmyk o wielko?ci opuszka palca;
. Po tym pielgrzym udaje si? do Mekki, aby okr??y? Kab? (tawa! al­ifaza), co jest okr??eniem pielgrzymkowym, chodzi mi?dzy as-Sara i al­Marwa, gdy typ jego pielgrzymki to tamattu, albo wykonuje tylko lawa! al-kudum bez chodzenia, gdy typ jego pielgrzymki to tiran lub ifrad. Mo?na opó?ni? okr??enie Kaby (tawa! al-ifaza), a? do dni taszrik lub po nich;
. Po wykonaniu tych aktów, pielgrzym opuszcza stan ihram, udaje si? do Mina, gdzie ma sp?dzi? noce jedenastego i dwunastego.
Pielgrzym odchodzi od stanu ihram (tahallul: desakralizacja) po wykonaniu dwóch z trzech czynno?ci: kamieniowania, strzy?enia lub golenia, tawaf. Jest to pierwszy etap tahallul, po którym mo?na dopu?ci? si? którego? z mahzurat oprócz stosunku z ?on?. Drugi etap tahallul ma miejsce po dope?nieniu lawa! al-ifaza.

Dzie? jedenasty:
1. Pielgrzym zbiera w miejscu pobytu 21 kamyków Po przej?ciu s?o?ca przez zenit, obrzuca ka?d? ze stelli, po kolei, siedmioma kamykami, przy ka?dym rzucie wznosz?c okrzyk: Allah akbar. Zaczyna od stelli najmniejszej, a ko?czy na najwi?kszej. Po okamieniowaniu ma?ej i ?redniej, staje i zwraca si? ku Kabie zanosz?c pro?by do Boga, przy du?ej nie prosi.

Dzie? dwunasty:
2. Pielgrzym, podobnie jak to czyni? jedenastego, po przej?ciu s?o?ca przez zenit kamieniuje stelle;
3. Je?li pielgrzym spieszy si?, opuszcza Min? po dwóch dniach, przed zachodem s?o?ca, dwunastego. A je?li nie - co jest lepsze - zostaje na noc trzynastego w Mina, a po przej?ciu s?o?ca przez zenit kamieniuje stelle, jak to czyni? wcze?niej. Tak pielgrzymka dobiega ko?ca.
4. Kiedy zamierza ostatecznie opu?ci? Mekk?, okr??a siedmiokrotnie Kab? okr??aniem zwanym lawa! al-wida, modli si? dwa rakaty i wyje?d?a. Kobieta maj?ca okres lub po po?ogu, nie musi dokona? tego okr??enia.

Najcz??ciej pope?niane b??dy podczas pielgrzymki²⁰

B??dy pope?niaj? pielgrzymi na wielu etapach pielgrzymki:
1. Podczas wchodzenia w stan ihram. Pielgrzymi nie dokonuj? ihramu w wyznaczonych do tego celu miejscach (mikat) lub w ich pobli?u, podczas przejazdu. Uwa?aj?, ?e raz za?o?ony ubiór pielgrzymi (sk?adaj?cy si? z riza i izar) nie wolno zmienia?. Przewieszaj? praw? stron? wieszchniej szaty (riza) pod praw? pach? (iztibaa), co robi si? dopiero przy lawa! al­kudum. Wierz?, ?e koniecznie nale?y si? pomodli? po wej?ciu w stan ihram.
2. Podczas przemieszczania sie z mikat do Mekki. Nie powtarzaj? talbijja, bo s? zaj?ci jakimi? dyskusjami. Powtarzaj? talbijja zbiorowo, jednym g?osem.
3. Przy wchodzeniu do meczetu mekka?skiego. Wierzenie, ?e do meczetu nale?y wej?? przez bram? umry itp. Przekonanie, ?e nale?y wymówi? ci?g okre?lonych duajek przy wchodzeniu.
4. Podczas dokonywania okra?e? Kaby. Pomija si? rozpocze?cie okr??e? od czarnego kamienia. Dopychanie si? na si?? do czarnego kamienia lub naro?nika jeme?skiego. Przekonanie, ?e poca?owanie czarnego kamienia wp?ywa na wa?no?? okr??e?. Ca?owanie naro?nika jeme?skiego. Dokonywanie wszystkich okr??e? szybkim krokiem, gdy sunna to przyspieszenie kroku dla m??czyzn w pierwszych trzech okr??eniach. Pocieranie ca?ej Kaby podczas okr??e?. Podnoszenie g?osu przy duajkach, co przeszkadza skupieniu si? innym na modlitwie. Przekonanie, ?e dwa rakaty po okr??eniu, koniecznie trzeba wykona? za lub przy stacji Ibrahima. Pocieranie stacji Ibrahima.
5. Podczas chodzenia miedzy as-Safai al-Marwa. Porzucanie szybkiego kroku przez m??czyzn mi?dzy dwoma zielonymi znakami. Bieganie, a nawet ?ciganie si? mi?dzy obydwoma pagórkami. Przekonanie, ?e przej?cie mi?dzy as-Safa i al-Marwa i z powrotem do as-Safa, to jedno okr??enie.
6. Przy strzy?eniu lub goleniu w?osów g?owy. Zgolenie tylko cz??ci w?osów. Golenie lub strzy?enie dopiero po za?o?eniu zwyk?ego ubrania po umrze.
7. Podczas dnia ósmego. Porzucenie wymawiania talbijja. Pozostawanie w Mekce i odwlekanie udania si? do Mina.
8. Przy przemieszczaniu sie do Arafat i przebywaniu tam. Przebywanie poza obszarem Arafat. Przekonanie, ?e nale?y sta? ca?y dzie? na pagórku zwanym ar-Rahma, bo ma atrybut ?wi?to?ci. Przekonanie, ?e koniecznie nale?y pomodli? si? z imamem, cho? wi??e si? to z wielkim znojem i trudem. Po?wi?canie si? rzeczom bez po?ytku: fotografowanie, zwiedzanie, itp.
9. Podczas zmierzania do Muzdalifa i pobytu tam. Nadmiemy po?piech. Przebywanie poza Muzdalifa. Modlenie si? maghrib i isza po drodze, przed dotarciem do Muzdalifa. Wierzenie, ?e kamyki nale?y koniecznie zebra? w Muzdalifa.
10. Przy kamieniowaniu. Mycie kamyków. Wierzenie, ?e stelle to szatany, a Prorok (PZN) powiedzia? przecie?, ?e: "...[ustanowiono] kamieniowanie stelli po to, by wspomina? Allaha, a nie w innym celu".²¹
11. Podczas pobytu w Mina. Porzucenie przebywania w nocy w Mina, bez wyra?nego powodu i usprawiedliwienia. Opuszczenie Mina przed po?udniem w dniu l2-tym.

Umra, czyli odwiedziny meczetu ?wi?tego (al-masd?id al-haram)

Zasadnicze elementy umry (arkan) s? trzy, kto ich nie dope?ni, to jego odwiedziny s? niewa?ne:
1. Sakralizacja (ihram), czyli intencja odbycia umry;
2. Siedmiokrotne okr??enie Kaby (lawa.!);
3. Chodzenie mi?dzy as-Sara i al-Marwa (sai).

Obowi?zkowe elementy umry (wad?ibat) s? dwa, kto ich nie dope?ni, musi z?o?y? ofiar? (jidja)
1. Sakralizacja do umry z miejsca wyznaczonego przez Proroka (PZN);
2. Zgolenie lub ostrzy?enie w?osów g?owy.

Jak wygl?da rytua? odwiedzin ?wi?tego meczetu w Mekce?

Po dojechaniu do jednego z pi?ciu wyznaczonych miejsc (mikat), dobrze jest (mustahabb) wzi?? k?piel (ghusl). K?piel zalecana jest tak?e kobiecie, cho?by mia?a okres (haiz) lub by?a po po?ogu (nifas). Jednak?e oba stany stoj? na przeszkodzie w dokonaniu przez kobiet? okr??enia Kaby (tawa.!). Okr??enie jest mo?liwe, dopiero gdy ustan? krwawienia i we?mie k?piel. M??czyzna perfumuje cia?o, ale nie ubiór ihramowy. Nie ma w tym nic z?ego, ?e nie wyk?pie si? w wyznaczonym miejscu, ma jeszcze mo?liwo?? wzi?cia k?pieli - co jest zalecane - po dojechaniu do Mekki, a przed okr??eniem Kaby.

M??czyzna rozbiera si? z ubra? szytych, zak?ada w ich miejsce izar i riza (p?ótna lub r?czniki zakrywaj?ce doln? i górn? cz??? cia?a), musi mie? g?ow? odkryt?. Zalecanym jest, aby izar i riza by?y bia?e. Kobieta dokonuje sakralizacji (ihram) w swym powszednim ubraniu, ale pozbawionym elementów ozdobnych.

Wyra?a si? wol? i ch?? odprawienia rytua?u odwiedzin (umra) w sercu i ustami mówi?c: Labbajik umra lub Allahumma labbajik umra [Odpowiedzia?em na Twoje wezwanie do odbycia umry]. Je?li osoba podejmuj?ca si? rytua?u odwiedzin obawia si?, ?e nie dope?ni rytua?u, z powodu choroby lub innych wyra?nych przeszkód, uzasadnionym jest uwzgl?dni? to w sakralizacji mówi?c: Fa in habasani habis Ja mahalli hajs habastani [A je?li zatrzyma mnie co?, to desakralizuje si? tam, gdzie mnie zatrzyma?e?]. Rozpoczyna g?oszenie talbijja praktykowan? przez Proroka (PZN):

Labbajik Allahumma labbajik. Labbajik la szarika laka labbajik. Inna l-hamad wa n­niama lak wa l-mulk. La szarika lak. [O Bo?e, odpowiadam na Twe wezwanie do odobycia umry. Odpowiadam, ?e nie masz towarzysza. Chwa?a, wszelkie dobra i królestwo tylko do Ciebie nale?y. Nie masz towarzysza!]. Talbijja winnien wielokrotnie powtórzy? w drodze do Mekki, przy okazji wspomina? Allaha i prosi?.

Po dotarciu do ?wi?tego meczetu, zgodnie z sunn?, przekracza próg praw? nog? i mówi: Bismillah wa s-sala wa s-salam ala rasul Allah. Auzu billahi l-azim wa bi wad?hi l-karim wa suitani l-kadim min sz-szajtan r-rad?im. Allahumma iftah li abwab rahmatik [W imi? Allaha, pokój i b?ogos?awie?stwo nad Pos?a?cem Allaha. Chroni? si? u Allaha Pot??nego, u Jego oblicza szlachetnego, u Jego przedwiecznej w?adzy przed szatanem przekl?tym. O Allah, otwórz przede mn? bramy Twego mi?osierdzia!]. Kontynuuje g?oszenie talbijja, a? dotrze do Kaby, wtedy przerywa.

Dochodzi do czarnego kamienia, dotyka prawic? i ca?uje - oczywi?cie je?li to mo?liwe - unikaj?c przepychnia si? z lud?mi. Gdy dotknie kamienia mówi: Bismillah wa Allah akbar lub Allah akbar. Je?li poca?owanie kamienia jest niewykonalne, dotyka go r?k? lub czym? innym, ca?uje r?k? lub to, co dotkn??o kamienia. Je?li i dotkni?cie jest niewykonalne, daje po prostu znak na kamie? i mówi: Allah akbar, ale nie ca?uje tego, czym wykona? znak.

Warunkiem wp?ywaj?cym na poprawno?? okr??e? Kaby (tawaj) jest bycie w stanie oczyszczenia (tahara) z mniejszego i wi?kszego hadas (to, co wg szariatu znosi oczyszczenie). Okr??enie Kaby podobne jest do modlitwy (salat), w której dopuszczono si? rozmowy. Maj?c Kab? po lewej stronie, wykonuje si? siedem okr??e?. Gdy dojdzie si? do naro?nika jeme?skiego (rukn al-jamani), dotyka si? go prawic? - je?li to mo?liwe - mówi?c: Bismillah wa Allah akbar, ale nie ca?uje. Je?li dotkni?cie naro?nika jest niewykonalne, nie nale?y zbli?a? si? do niego, ani dawa? znaku, ani nie mówi?: Allah akbar, lecz kontynuowa? okr??anie. Przy czarnym kamieniu próbuje wykona? jedn? z ju? omówionych czynno?ci.

Rzecz? pochwalan? dla m??czyzn jest rami, czyli przyspieszenie kroku w pierwszych trzech okr??eniach Kaby po dotarciu do Mekki. Podobnie pochwala si? iztibaa, czyli ods?oni?cie prawego barku.

Nie ma jaki? specjalnych zikrów (wspomnie? Allaha), ani duajek przepisanych przy okr??aniu Kaby. Wiadomo jedynie, ?e Prorok (PZN) gdy znajdowa? si? mi?dzy dwoma naro?nikami (jeme?skim i tym, z czarnym kamieniem) mówi?: Rabbana Alina fi d-dunja hasana, wa fi l-achira hasana, wa kina azab n-nar (Nasz Stwórco­ ?ywicielu-W?adco! Daj nam za ?ycia dobro i po ?mierci dobro. Zbaw od kary piek?a!).

Ostatnie okr??enie ko?czy si? poca?owaniem, dotkni?ciem lub daniem znaku na kamie? - w zale?no?ci co ?atwiejsze - mówi?c: Allah akbar. Zakrywa si? prawy bark.

Kolejny rytua?, to wykonanie dwóch rakatów - je?li mo?liwe - za stacj? Ibrahima. Je?li jest to niewykonalne, mo?na si? pomodli? w dowolnym miejscu meczetu. Po surze al-Fatiha w pierwszym rakacie czyta si? sur? al-Kafirun, natomiast w drugim rakacie sur? al-Ichlas. Tak najlepiej, je?li przeczyta si? inne sury, nic nie szkodzi.

Po modlitwie kieruje si? ku as-Sara. Od tego pagórka rozpoczyna si? chodzenie (sai). Czyta s?owa Allaha: "Zaprawd?, as-Sara i al-Marwa s? znakami Allaha [Inna s­Sala wa l-Marwa min szaair Allah]". Zalecanym jest, stoj?c na tym pagórku, zwróci?si? ku Kabie i powiedzie?: La ilaha illa Allah wahdahu la szarika lah, lahu l-mulk wa lahu l-hamd wa huwa ala kull sza} kadir, la ilah ma Allah wahdahu and?aza wadahu wa nasara abdahu wa hazama l-ahzab wahdahu [Nikt nie jest naprawd? czczony, tylko Allah, nie ma towarzyszy. Jemu nale?ne chwa?a i królestwo, On jest Wszechw?adny. Nikt nie jest naprawd? czczony, tylko Allah. Dotrzyma? obietnicy, pomóg? Swemu s?udze, sam zada? pora?k? wrogom]. T? formu?k? powtarza trzykrotnie, prosi si? Allaha maj?c wzniesione r?ce.

Schodzi si? z as-Safa i pod??a ku pagórkowi al-Marwa. Przy pierwszym zielonym znaku przyspiesza si? kroku, a? do drugiego zielonego znaku. Kobiety nie przyspieszaj? w tym miejscu.

Na al-Marwa przystaje si?, mówi si? to, co na as-Sara, ale nie czyta si? wspomnianych ju? s?ów Allaha.

Schodzi si? z al-Marwa i pod??a do as-Safa, w ten sam sposób jak do al-Marwa, przyspieszaj?c mi?dzy dwoma zielonymi znakami. W ten spoób wykonuje si? siedem obej?? (szawt), przyjmuj?c ?e do al-Marwa to pierwsze obej?cie, a do as-Safa to drugie obej?cie. Chodzenie (sai) ko?czy si? na al-Marwa. Zaleca si? dokonania chodzenia w stanie oczyszczenia z wi?kszego i mniejszego hadas. Je?li ju? chodzi? bez oczyszczenia, nie musi powtarza?.

Po chodzeniu goli si? g?ow? - lepiej - lub strzy?e. Gdy przyby?o si? do Mekki przed pielgrzymk? (had?d?), to w tym wypadku strzy?enie jest stosowniejsze, bo b?dzie mo?na ogoli? si? po pielgrzymce. Co si? tyczy kobiety, obcina w?osy w nast?puj?cy sposób: zbiera w?osy i odcina kosmyk o wielko?ci opuszka palca.

Tak dobiega ko?ca rytua? odwiedzin, mo?na czyni? to, co by?o niedozwolone z powodu sakralizacji (ihram).

Odwiedziny meczetu proroczego (al-masd?id an-nabawi)

Odwiedziny meczetu proroczego to sunna. Prorok (PZN) mówi?: "Specjalnie wyrusza si? w podró? tylko do trzech meczetów: meczetu w Mekce, Mego meczetu i meczetu w Jerozolimie".²² Pielgrzym winien uda? si? do Medyny z intencj? pomodlenia si? w meczecie. Meczet mo?na odwiedzi? przed lub po pielgrzymce. Jak mówi? Prorok (PZN) modlitwa w jego meczecie, jest jak tysi?c modlitw. Gdy ju? b?dzie na miejscu, dobrze jest odwiedzi? grób Proroka i jego dwóch towarzyszy, kalifów Abu Bakra (RA) i Omara (RA), aby da? im salam. Podczas pobytu w Medynie mo?na jeszcze odwiedzi? meczet Kuba i pomodli? si? w nim. Winno si? nawiedzi? cmentarze: Baki al-gharkad (groby wielu Towarzyszy, w tym kalifa Usmana) i asz­Szuhada (gdzie le?? m?czennicy za wiar?, polegli w bitwie z niewiernymi stoczonej pod gór? Uhud). Na tych cmentarzach nale?y prosi? Allaha o przebaczenie zmar?ym i zmówi? modlitw? jak? praktykowa? by? Prorok na t? okazj?: "Pokój wam zmarli wierni i Muzu?manie. My tak?e do was do??czymy z woli Allaha".²³

Przypisy

1 Koran 3, 97.
2 Hadis wymieniony w zbiorach hadisów al-Buchariego i Musiima. Pobo?na, to przyj?te przeze mnie t?umaczenie s?owa arabskiego mabrur, które znaczy tak?e przyj?ta lub zmieniaj?ca stan pielgrzyma na lepsze.
3 Hadis wymieniony w zbiorach hadisów al-Buchariego i MusIima. Jak w dniu, w którym urodzila go matka znaczy: bez grzechu.
4 Umra, wg s?ownikowego rozumienia tego s?owa, znaczy wizyt?, natomiast w konwencji prawa islamskiego oznacza: wej?cie w stan ihram po to, by okr??y? Kab?, chodzi? mi?dzy wzniesieniami as-Sara i al-Marwa, po czym zgoli? lub ostrzyc w?osy g?owy. Uczeni poró?nili si? do jakiej kategorii czynów (hukm) nale?y umra: wad?ib (Szafi, Ahmad), sunna (Malik), tatawwu (Abu Hanifa). Zob. Ibn Ruszd (Awerroes), Wst?p dla mud?tahida i cel dla muktasida, Bejrut 1996, tom I, s. 326. Zob. dalej.
5 Zdecydowana wi?kszo?c uczonych muzu?ma?skich (d?umhur) jest zdania, ?e tutaj ekspiacja ogranicza si? wy??cznie do grzechów ma?ych (saghair) i tych, które s? zamachem na prawa Allaha. Do wybaczenia grzechóv wielkich (kabair) prowadzi tawba (powrót do Allaha), z dope?nionymi wszystkimi jej warunkami i zado??uczynienie wszystkim, którym jest nale?ne.
6 Hadis wymieniony w zbiorach hadisów al-Buchariego i Musiima.
7 Hadis wymieniony w zbiorze hadisów al-Buchariego.
8 Hadis wymieniony w zbiorach hadisów Musiima, Ahmada i an-Nisaiego.
9 Hadis wymieniony w zbiorze hadisów Ahmada.
10 Warunki dziel? si? na: wp?ywaj?ce na poprawno?? (szurut as-sihha) i wp?ywaj?ce na obowi?zkowo?? (szurut al-wud?ub) oraz znosz?ce obowi?zek powtórzenia kultu religijnego (szurut al-id?za).
11 Uczeni s? poró?nieni, czy mo?liwe jest zast?pstwo (nijaba) w pielgrzymce. Hadisy mówi?, ?e tak, natomiast analogiczne wnioskowanie (kijas) podwa?a mo?liwo?? zast?pstwa w kulcie religijnym (ibada). Zob. Muhamma Tahir Hakim, Zast?pstwo w pielgrzymce, [w:] Al-Bajan nr 148 z marzec-kwiecie? 2000, s.30 - 33.
12 Ten stan nazywa si? ihramem, albowiem pielgrzym ma zakazane wiele rzeczy, normalnie dozwolonych.
13 Wyja?nienia wymaga jakie obuwie mo?e nosi? pielgrzym. W czasach Proroka noszono zazwyczaj ci?my (chujJ), a gdy przebierano si? w ubiór ihramowy zak?adano sanda?y (naal). Prorok (s) dopuszcza?, aby ci, którz; nie posiadali sanda?ów chodzili w ci?mach, z których odci?to cholewki tak, aby kostki pozostawa?y odkryte. Zob. Ibn Ruszd (Awerroes), op. cit., tom I, s. 331.
14 To synonim nocy poprzedzaj?cej dzie? z?o?enia przez pielgrzymów ofiary. Ta noc jest nazywana lajla an­nahar.
15 Hadis wymieniony w zbiorze Ahmada, przez autorów Sunn, a tak?e Ibn Habbana i al-Hakima (orzek? o isnadzie, ?e poprawny), ad-Darakutniego oraz al-Bajhakiego.
16 Koran 22, 29.
17 T? ofiar?jest owca, albo co? podobnego, której mi?so dzieli si? mi?dzy biedot? mekka?sk?.
18 Muddto miara równa 543g lub ok. 815g.
19 To dni od II-tego do l3-tego miesi?ca zu ?-hid?d?a.
20 Zob. Muhammad Salih al-Usajmin, Al-Mutamir wa al-had?d?fi mizan al-chata wa as-sawab, [b.r.w i b.m.w].
21 Hadis wymieniony w zbiorach hadisów Ahmada, Ibn Abi Szajba, Abu Daud, Ibn Chuzajma.
22 Hadis wymieniony w zbiorach hadisów al-Buchariego (2/76) i MusIima (4/125).
23 Hadis wymieniony w zbiorach hadisów Musiima (2/671) i Ahmada (6/221) brzmi w j?zyku arabskim: as-salam ala ahl ad-dijar min al-muminin wa al-muslimin, inna in sza Allah bikum lalahikun.